Kategori: Makaleler

Transfer Dönemi Nedir? Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Sosyolojik Bir Bakış Hayatını belirli bir düzende, kurallar ve normlar etrafında şekillendiren herkesin karşılaştığı bir dönemeç vardır: Transfer dönemi. Bu kavram, sadece sporda oyuncuların kulüpler arası geçişlerini tanımlamakla kalmaz; toplumsal hayatın farklı alanlarında da benzer süreçlere tekabül eder. Kimi zaman bir kişinin hayatındaki dönüm noktası, bazen toplumsal yapının bireye sunduğu fırsatlar, bazen de kültürel pratikler ve normların değişmesiyle ilgili bir geçiş süreci olarak karşımıza çıkar. Toplumların değişen yapıları ve bireylerin bu yapılar içindeki rolleri, sıklıkla transfer dönemi kavramı ile ilişkilendirilir. İnsanlar, bir aşamadan başka bir aşamaya geçerken; bu geçiş, toplumsal normlardan,…

Peygamberimizin Âli Ne Demek? Antropolojik Bir Perspektiften İnceleme Kültür, tıpkı bir ağaç gibi, köklerinden dallarına kadar birbirine bağlı katmanlardan oluşur. Her bir kavram, her bir sembol ve her bir ritüel, o kültürün en derin katmanlarına ışık tutar. Bugün sizleri, çok daha geniş bir anlayışla keşfetmeye davet ediyorum: Peygamberimizin “âli” kelimesi, yalnızca bir dilbilgisel terimden ibaret değildir; o, toplumsal bağları, kimlik inşasını ve daha fazlasını anlamamıza yardımcı olan bir pencere açar. Bu yazıda, antropolojik bir bakış açısıyla, bu kelimenin kültürlerde nasıl farklı anlamlar taşıdığını, kimlik yapılarıyla ilişkisini ve toplumsal bağlamını keşfedeceğiz. “Âli” Kelimesinin Kökeni ve Dini Bağlamı Peygamberimizin “âli” ifadesi, genellikle…

Sextile Ne Demek? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimci Perspektifi Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Birleşen ve Ayrılan Yollar Siyaset bilimi, çoğu zaman güç ilişkileri, toplumsal düzen ve bireylerin bu yapılar içindeki yerini sorgulayan bir düşünce pratiği olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda, her toplumsal yapı, belirli bir iktidar yapısının varlığına dayanır ve bu yapılar sürekli olarak evrilir. Toplumun düzeni ve adaleti, sadece belirli bir egemen sınıfın çıkarları doğrultusunda şekillenen stratejik hamleler değil, aynı zamanda daha derin demokratik etkileşimlerle de şekillenir. Bu ikili dinamik, toplumsal yapının ne denli karmaşık olduğunu gözler önüne serer. Ancak bazen, iktidar ilişkilerinin görünmeyen…

Alevilerde Cem Ne Zaman Yapılır? Alevilik, Türkiye’nin önemli inanç sistemlerinden biri olmasının yanı sıra, dünyada da farklı coğrafyalarda kendine özgü bir takipçi kitlesine sahiptir. Alevilik, birçok dini ritüel ve ibadetin yanı sıra toplumsal yapısı, kültürel mirası ve inançsal öğretileriyle dikkat çeker. Peki, Alevilerde “cem” ne zaman yapılır? Cem, sadece bir ibadet değil, aynı zamanda bir topluluk olma, bir arada olma ve dayanışma zamanıdır. Hadi, bu ritüelin zamanlamasını yerel ve küresel açıdan ele alalım. Cem Nedir? Kısaca Bir Göz Atalım Öncelikle, Alevilikte “cem” kelimesinin ne anlama geldiğini kısaca açıklayalım. Cem, Alevi inancında toplu ibadet ve dua ritüelidir. Aleviler, cem evlerinde bir…

Senet Kaç Gün İçinde Bankaya Verilir? Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Hayatın içinde kullandığımız, bazen değeri en basit ticari işlemlerle ölçülen belgeler, aslında yalnızca ekonomik anlam taşımazlar. Bir senet, bir kredi anlaşması, bazen birkaç sayfalık bir kontrat, arkasında güçlü bir kültürel anlam taşır. Fakat, bir sözleşmenin veya senedin ne kadar süre içinde yerine getirilmesi gerektiği, farklı toplumlarda farklı anlamlar yüklenmiş bir sorudur. İşte, senet kaç gün içinde bankaya verilir sorusu, sadece bir ekonomik sorunun ötesinde, aynı zamanda toplumların işleyişini, bireylerin birbirleriyle kurduğu ilişkileri ve kültürel değerleri anlamamıza yardımcı olabilecek bir pencere sunar. Bir yanda modern kapitalizmin hızla değişen dinamikleri, öte yanda geleneksel…

Yapay Zeka ve Borsa: Anlatıların Çapraz Dönüşümü Edebiyatın, kelimelerin gücüne ve anlatıların dönüştürücü etkisine dayalı bir yaratım süreci olduğu hiç şüphe götürmez. Her kelime, her cümle, her anlatı, farklı evrenlerin kapılarını aralar. Peki, aynı gücü bir yapay zekâ nasıl hissedebilir ve borsa gibi karmaşık bir sistemde etkisini gösterebilir mi? Bu sorunun derinliklerine indiğimizde, bizi karşılayan bir başka soru beliriyor: Eğer yapay zeka borsa analizi yapabiliyorsa, bu analizi ne kadar “insani” kılabiliriz? Edebiyatın, insan ruhunu çözümleme kapasitesinin yapay zekâ tarafından kopyalanabileceğini düşünmek bir anlamda edebiyat kuramlarının sınırlarını zorlamak gibidir. Her ne kadar yapay zekâ verileri hızlı bir şekilde işleyebilen, örüntüleri tanıyan…

Tutarlılık Ne Demektir? Pedagojik Bir Bakış Bir düşünce, bir kelime ya da bir davranışın “tutarlı” olması ne demek olabilir? Belki de en başta, bu kelimenin anlamını düşündüğümüzde aklımıza gelen şey, bir şeyin “her zaman aynı şekilde” olma durumudur. Ama tutarlılık sadece bir kavram değil, aynı zamanda öğrenme sürecinde de çok önemli bir rol oynayan bir ilkedir. Şimdi, biraz daha derinleşelim. Tutarlılık hem bireylerin düşünme süreçlerinde hem de eğitimde nasıl bir anlam taşır? Ve en önemlisi, öğrenme teorileri bağlamında tutarlılığın rolü nedir? Bu yazıda, “tutarlılık” kelimesinin sadece dilsel bir tanımından öte, eğitim dünyasındaki yeri üzerine düşünmeye davet ediyorum sizi. Bazen öğrettiklerimiz…

Tebliğ: Din Kültürü Perspektifinden Tarihsel Bir Bakış Geçmiş, geleceği anlamamızda bir pusula işlevi görür. Her dönemin izleri, bugünümüzü şekillendirirken, tarihsel olayların üzerine inşa ettiğimiz yaşamlar, her yeni nesle bir hikaye bırakır. Bu hikayeler bazen kaybolur, bazen de kaydedilir. Ancak ne olursa olsun, geçmişin bugünü yorumlama gücü büyüktür. Din kültürü bağlamında “tebliğ” kavramı, hem tarihsel hem de toplumsal bir anlam taşır. Bu yazı, tebliğin tarihsel gelişimi üzerinden, toplumsal yapılar, inanç sistemleri ve kültürel dönüşümler ışığında dinin nasıl iletildiğini ve bu iletimin toplumu nasıl şekillendirdiğini inceleyecektir. Tebliğin Tanımı ve Tarihsel Kökenleri Tebliğ, İslam kültüründe genellikle “Allah’ın mesajlarını insanlara iletme” anlamında kullanılır. Bu…

Sıkılmadan Ders Çalışmak: Psikolojik Bir Yaklaşım Hepimiz, ders çalışmanın bazen sıkıcı ve zorlayıcı bir etkinlik haline geldiğini biliyoruz. Ancak, bu sıkıntıyı aşmak, yalnızca motivasyonla ilgili bir mesele değil; zihinsel, duygusal ve sosyal süreçlerle de doğrudan bağlantılı bir durum. İnsan davranışları, aslında ne kadar bilinçli bir şekilde şekillense de, çoğu zaman farkında olmadan içsel ve dışsal faktörlerin etkisi altındadır. Ders çalışırken neden bu kadar sıkılıyoruz? Hangi psikolojik faktörler, bu süreci daha verimli ya da zor hale getiriyor? Bu yazıda, ders çalışırken sıkılmamanın yollarını, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji: Zihinsel Engelleri Aşmak Bilişsel psikoloji, insanların düşünme ve öğrenme…

Nikel Diğer Adı Nedir? Kimyasal Bir Unsurun Derinliklerine Yolculuk Giriş: Göz Ardı Edilen Bir Metal: Nikel Birçok şeyin hayatımıza girmesiyle onları ne kadar tanıdığımıza bazen şaşırırız. Kimimiz için bu, her gün cebimizde taşıdığımız telefonlar, kimimiz içinse evlerimizi süsleyen parlayan mutfak eşyalarıdır. Ancak, fark etmediğimiz, ama hayatımızda önemli bir yeri olan bir element var: Nikel. Sadece paslanmaz çeliğin içinde değil, çok daha derin bir bağ kuruyor bizlerle. Nikelin diğer adı nedir, diye sorsam, çoğumuz cevabı hemen veremez. Pek fazla bilinmeyen bu metal, aslında modern yaşamın pek çok yönünü etkiliyor. Peki, bu elementin ismi sadece bilimsel bir etiket mi, yoksa aslında çok…